Wijsheid omarmt

Wijsheid omarmt

“Ik weet het, ik weet het!”, riep een meisje met twee zwarte vlechtjes vooraan in de klas. Als ze niet zo klein was geweest had haar vinger een gaatje in het plafond gedrukt. De juf had een moeilijke vraag gesteld en zij wist het antwoord. Ze wíst het en ze wilde het zo graag vertellen.

Deze blog gaat over haar zoektocht naar meer kennis, terwijl ze wijsheid vond. Wijsheid in Eigen Persoon. Deze Wijsheid is er voor iedereen, ongeacht hoe slim je bent!  

Je raadt het al: dat meisje was ik. Net als elk kind had ook ik de behoefte om gezien en gehoord te worden. Om van betekenis te zijn. Om me sterk te voelen. Ik vond dit alles in studeren. Hoe meer ik wist en snapte, hoe meer ik gehoord en gezien werd. Tenminste, dat dacht ik. En het was ook een beetje waar. Natuurlijk was er een periode waarin ik dat zeer zeker niet liet merken. Pubertijd heet dat, geloof ik. Maar ik had al vroeg door dat goede cijfers en kennis waardering en erkenning opbracht. Ik ontdekte mijn nerdy-side. Verbanden leggen, theorieën en feitjes onthouden vond ik fantastisch.  Daarbij was het een gemakkelijke vlucht voor me. Interactie vond ik namelijk reuzespannend. En stiekem nog steeds een beetje.

Van het MBO fietste ik naar het HBO en ook daar was het overduidelijk. Theoretisch sterk, in de praktijk een stuk minder. Telkens werd ik geconfronteerd in mijn stages met één van mijn beperkingen: mijn gebrek aan people-skills door angst. Best lastig als je een sociale opleiding hebt gekozen…

Van het HBO kwam het advies: ga maar na het eerste jaar naar de universiteit, daar pas je beter. Een verleidelijk advies; meer boeken, minder zweethandjes en stottermomentjes tijdens stagegesprekken! Tegelijkertijd trok ook een inspiratieloos beeld aan mijn geestesoog voorbij: weggestopt in een zompige kelder met een labjas lekker resultaten analyseren… (geen idee waarom ik een labjas aanhad of in een zompige kelder zat, maar u snapt me). Maar daarvoor ben ik geen sociale opleiding gaan doen! Ik wilde mensen helpen. Eén docent was echter wijs en zei: “het gat tussen wat je weet en wat je kunt wordt dan nog groter. Misschien moet je eerst groeien in wie jij nog meer bent dan alleen je ‘studiehoofd’”.

Was er meer? Ongeveer dezelfde vraag van Salomo uit Prediker stelde ik mezelf: waarvoor ben ik zo wijs geworden? Of in mijn geval: waarvoor wil ik zo wijs worden? Waarvoor? Beschamend moet ik dan bekennen: voor mezelf. Om mezelf te profileren. Mezelf te verdedigen. Mezelf te verschuilen. Mezelf te laten zien en horen. Mezelf.  Maar als iemand vroeg: wie ben jij, stond ik met een mond vol tanden. Ik merkte dat ik geen fundament had. Geen zelfvertrouwen of identiteit. En daarmee geen rust.

Rust kwam pas toen ik Wijsheid Zelf leerde kennen: Jezus. In Hem vond ik een Fundament, een rotsvast vertrouwen en onvoorwaardelijke liefde. Identiteit. Jezus is voor mij Wijsheid in Persoon. Hij leerde me dat wijsheid iets anders is dan het eindeloos najagen van kennis. Deze Wijsheid is niet bang, heeft geen bewijsdrang, stoot geen mensen af, isoleert niet, is niet afgunstig of veroordelend, blaast niet hoog van de toren, en is niet onrustig. Deze Wijsheid geeft rust, inspireert, stijgt boven het verstand en reikt naar het hart, is rechtvaardig in liefde, is zacht en moedig, is dienend en nederig, brengt en zoekt verbinding, laat groeien, is eindeloos liefdevol en vergevingsgezind. Deze Wijsheid omarmt. En in die omarming is alles anders.

Kennis is trouwens geen vies woord. Ik heb het alleen verkeerd gebruikt. Daarnaast verwarde ik mijn eigen kennis (of eigenwijsheid) voor Bijbelse wijsheid. In de Bijbel vond ik Jakobus 3:17: “Maar de wijsheid die van boven is, is ten eerste rein, vervolgens vreedzaam, welwillend, voor rede vatbaar; vol barmhartigheid en goede vruchten, onpartijdig en ongeveinsd.”

Wauw, wat hier beschreven staat, staat ongeveer haaks op hoe ik om ben gegaan met kennis! De Heilige Geest wilde me dit laten zien, zodat ik me daarvan kon bekeren. Gelukkig wil Hij meewerken met datgene wat Hij al in ons heeft gelegd. In mijn geval mag ik lekker analyseren! Daar gaat ‘ie.

‘Wijsheid van boven is rein’. Mijn motieven om meer kennis te vergaren waren zeker niet rein, maar zelfgericht…

Vervolgens vreedzaam’. Euhm, ik sloeg mensen met weetjes en theorieën om de oren (meestal in mijn hoofd, want ja, sociaal een pietsie angstig)…

Welwillend.’ Hmm, meer afwijzend (wél met ‘goed’ onderbouwde argumenten, uiteraard).

Voor rede vatbaar.’ Nou, allesbehalve dat. Aan de buitenkant natuurlijk wel, maar vanbinnen des te minder.

‘Vol barmhartigheid en goede vruchten.’ Ik gebruikte kennis vaker om te veroordelen, af te wijzen en afstand te creëren, wat vruchten voortbracht als hoogmoed, eenzaamheid, geslotenheid en weinig flexibiliteit.

‘Onpartijdig en ongeveinsd. Hiervoor moet je meer geïnteresseerd zijn in het hart van de ander dan je eigen gelijk halen… Aan alle kanten faalde ik!

Deze tekst staat vol openbaring over wat wijsheid is en hoe het eruit ziet. Met de kennis van nu én het inzicht van de Heilige Geest over Zijn Woord lees ik leerzame lessen in deze tekst uit Jakobus:

‘Wijsheid van boven is rein.’ Als ik in alles wat ik leer God wil ontdekken en laten zien, dán is mijn hart gericht op Hem en kan ik zuiver omgaan met kennis.

Vervolgens vreedzaam.’ Met kennis kun je verbinden en samenbrengen, voornamelijk als je met wijsheid op zoek gaat naar het hart van mensen.

Welwillend.’ Vriendelijk en dienend. Dat is nog eens een andere houding dan een kritische of een wantrouwige. Aardig en behulpzaam, zonder dat je bang bent dat mensen misbruik van je maken of dat je een fout maakt.

‘Voor rede vatbaar.’ Open. Met het idee dat je van anderen kunt en mag leren. Dat je zelf ook maar beschikt over een beperkt weten. Of dat nou veel is of weinig.

‘Vol barmhartigheid en goede vruchten.’ Dit houdt in: all inclusive! Iedereen liefhebbend, omarmend. Vruchten zullen dan zijn: nederigheid, liefde, open en leerbaar. 

‘Onpartijdig en ongeveinsd.’ Geen sociaal wenselijk gedrag, maar oprechte liefde en interesse.

Oké, hier kan ik (gelukkig) een eeuwigheid over doen. Wat me vooral raakt is dat wijsheid een zaak van het hart is in combinatie met het verstand. En soms zelfs zonder verstand. Die laatste is een kwestie van overgave voor mij. Deze is nog onder constructie!

Met Encyclo.nl en De Bijbel kom ik tot de volgende conclusie:

Kennis is een onderdeel van wijsheid. Het is datgene wat je weet of hebt geleerd. Wijsheid is echter het vermogen om met inzicht te handelen. Wanneer je kennis niet met het juiste inzicht kunt toepassen is het nutteloos.

Inzicht komt met visie, zicht. Het juiste zicht, weliswaar. Op de Vader. Jezus wist dit. In Johannes 5:19 zegt hij: … “waarachtig, Ik verzeker u: de Zoon kan niets uit Zichzelf doen, Hij kan alleen doen wat Hij de Vader ziet doen; en wat de Vader doet, dat doet de Zoon op dezelfde manier.”

Het is niet: waarvóór ben ik zo wijs geworden, maar voor Wie?

De ontdekkingstocht naar wie ik nog meer ben naast een ‘studiehoofd’, is nog steeds gaande. In de omarming van Wijsheid Zelf ben ik al zoveel veranderd. Ik raak steeds meer genezen en bevrijd van mezelf. En yes, aan mijn people-skills valt nog veel te sleutelen. Vraag maar na. Nee, doe maar niet😊 Maar ik mag tijdens die ontdekkingstocht lekker allerlei teksten analyseren, in de hoop steeds meer wijsheid te verkrijgen. Gelukkig zonder zompige kelder en labjas.

door Karuna Toes van Dorp

Wat is wijsheid?

Wat is wijsheid?

Vandaag de dag is wijsheid een woord dat in de vergetelheid is geraakt.

Het lijkt een woord te zijn dat in de 21e eeuw niet meer van toepassing is.

Maar wat is wijsheid? Waarom worden grote wereldleiders er vaak om geprezen?

En waarom is het de meest gezochte eigenschap als we leiders zoeken? Waar vind je wijsheid?

Als ik naar de maatschappij en vooral naar de wereldleiders en wetgeving kijk, valt me één ding op.
Ze zijn vooral op zichzelf gericht en wetgeving wordt vandaaruit steeds meer opgemaakt zonder rekening te houden met het individu. Terwijl wetgeving die geen rekening houdt met het individu geen goede wetgeving is. We zijn allemaal uniek en elke situatie is anders.  De wijze waarop ik mag leidinggeven en dat met veel voldoening doe, is steeds weer zoeken naar wat God wil. Dat alleen stelt mij in staat om niet mijn eigen belang voorop te stellen, maar wat Hij wil. En Zijn wil is goed voor alle betrokkenen. Jezus leert ons dat Hij niet Zijn wil maar die van Zijn Vader zoekt, daarom is Zijn oordeel rechtvaardig. Voor mij is dit pure wijsheid, Hem kennen en Zijn wil zoeken. Zonder ons eigen persoonlijk belang of onze eigen zienswijze daarin mee te wegen.

In 2010 ervaarde ik dat God wilde dat ik een kinderdagverblijf zou starten. Ik had net twee jaar een eigen adviesbureau gehad en voor een aantal christelijke en reguliere kinderdagverblijven gewerkt, waardoor Zijn plan voor mij steeds helderder werd. Het starten van een kinderdagverblijf was niet iets wat ik uit mezelf ambieerde, maar mijn verlangen om te doen wat God van me vroeg was groter dan mijn eigen ambities.

De uitdaging was om investeerders te vinden, want God vroeg iets van mij in een tijd waar een grote crisis werd verwacht in kinderopvangland. Elke bank deed op dat moment zijn deur dicht.
In het vertrouwen dat als dit Gods wil en Zijn plan was, besloten mijn man en ik ons huis te koop te zetten en de overwaarde als eerste investering te gebruiken. Het duurde nog geen 4 weken voordat we een serieuze koper hadden, waardoor we heel snel een huurwoning moesten gaan zoeken. Doordat we deze stap maakten hebben we het pand waarin het kinderdagverblijf nu gevestigd is gevonden.

Ons huis is echter nooit verkocht, omdat er twee investeerders op ons pad kwamen. Gaandeweg voelde één van de investeerders niet goed aan. Ik kwam voor de keuze te staan wat ik ging doen.  Het huurcontract voor het pand werd opgemaakt en kon ondertekend worden. Ik kon mijn ogen sluiten voor dit gevoel en er niks mee doen, omdat ik wilde dat alles gewoon doorging. Of ik kon er iets mee doen met het risico dat als één investeerder afviel, de andere zich ook terug zou trekken.

Vanuit de zekerheid die ik had dat het starten van dit kinderdagverblijf Gods plan was en niet het mijne, wist ik dat als Hij het wilde niets het kon tegenhouden. Zo informeerde ik de investeerder die niet goed aanvoelde dat ik niet verder kon gaan (met onderbouwing) en informeerde ik de eerste investeerder dat ik dat zou doen. Deze laatste gaf aan er nog steeds een goed gevoel bij te hebben. Als ik op “veilig” had gespeeld, door op mijn eigen inzichten te vertrouwen, had ik op een onjuist fundament Gods werk willen bouwen. Hij bouwt, en dat zie ik steeds weer.

Is wijsheid hetzelfde als kennis?

Voor de oude Grieken was kennis de hoofdweg naar ijver, het pad naar een goed leven bereikte je door het intellect. Hoe meer kennis hoe intellectueler je was. 

Maar in de Hebreeuwse cultuur is wijsheid veel meer dan het najagen van intellect. Wijsheid is allereerst praktisch. Wijsheid wordt gebouwd op Goddelijke principes van goed en fout. Deze principes moeten nageleefd worden in het alledaagse leven, in alle dimensies van persoonlijke relaties. Bijbelse wijsheid is het toepassen van jouw kennis van God en Zijn wil op de keuzes die je maakt in het leven.

Wijsheid is de vaardigheid om kennis juist toe te passen. Het begint met de mogelijkheid om het leven te zien en te evalueren door Gods ogen.

Het is Gods verlangen voor ons om wijsheid te verwerven, door Hem te kennen vanuit een persoonlijke relatie. God is een Persoon die verlangt naar relatie met ons, Hem kennen is het begin van wijsheid. Het is Gods verlangen ons allen te laten delen in Zijn wijsheid.

Wat zou dan het doel moeten zijn van opvoeding en onderwijs?  In de Amplified Bijbel heeft   Spreuken 4 als titel “Instructie van een Vader”. In de NBG-vertaling staat er “Vermaning tot wijsheid”. Wees wijs, zeggen we vaak.  Opvallend is dat de titel Instructie van een Vader is, en niet van een herder of leraar. Het is van een opvoeder en hiermee wordt de relatie die noodzakelijk is om wijsheid voor te leven benadrukt. Het doel van opvoeding en onderwijs zou moeten zijn: kinderen vanuit relatie wijsheid leren.

Waarom is het belangrijk om in elke vorm van opvoeden en onderwijs wijsheid als hoofddoel te stellen? Omdat in wijsheid leven zit!  Leven zoals God het bedoeld heeft. Wijsheid vraagt ons om ons leven terug te geven aan God, zodat Hij het nog voller aan ons terug kan geven. Dan zijn we in staat om wijsheid voor te leven. Thuis, op de groep en in de klas.

In mijn volgende blog zal ik ingaan op wijsheid in liefde: hoe vullen we de groep, de klas ons huis met de liefde van God?

Wil je meer lezen over wijsheid in de Bijbel?

In Spreuken 4:5 staat; Verwerf wijsheid, verwerf inzicht vergeet niet en wijk niet af van de woorden mijns mond.

In Spreuken 4:8 staat: Het begin der wijsheid is, verwerf wijsheid

Psalm 111:10 zegt: De vreze des Heren is het begin der wijsheid, een goed inzicht hebben allen die ze betrachten.

Spreuken 2:6:

Want de Heren geeft wijsheid, uit Zijn mond komen kennis en verstandigheid.

door Sandra Vijber

Leef het goede leven (voor)

Leef het goede leven (voor)

“Mijn ouders hebben me altijd gestimuleerd!” “Mijn ouders stonden altijd voor mij klaar.” “Mijn ouders konden het altijd gezellig maken, ook al hadden we maar weinig.”

Herken je dat? Regelmatig kom ik de vraag in interviews tegen wat mensen van hun ouderlijk huis, hun ouders of hun opvoeding hebben meegekregen. Prachtige dingen over respect, zorg voor naaste, geloof, rotsvast vertrouwen, veiligheid, openheid, vrijheid… Met andere woorden, een en al lof! Dan denk ik, zo hé, dat hebben die ouders toch maar even goed voor elkaar gekregen! Hoe dan??? En gelijk daarna de vraag: wat gaan mijn kinderen straks over míj zeggen, en over hun opvoeding? Zijn ze blij met wat ze meegekregen hebben? Wat hébben ze überhaupt meegekregen? Ben ik een goede ouder??? Help!

Als ik zelf terugkijk naar mijn opvoeding, is 1 van de dingen die ik heb meegekregen, dat de wereld groter is dan onze huiskamer. Er is veel ellende in de wereld en een groot deel van de mensen leeft in armoede. Dus klagen en eten weggooien was not done!En ik merk dat ik daar nu zelf ook allergisch voor ben. Kom bij mij niet aan met dat de gehaktballen klein zijn of dat we alwéér snijbonen eten! Maar de andere kant was ook prominent aanwezig: handen uit de mouwen en helpen waar je kunt! Zo stuurden we bijvoorbeeld goederen naar zendelingen en gaven we geld aan goede doelen. Delen van wat je hebt, van harte, met liefde en genereus. Dankbaar zijn voor wat je hebt, en vrijgevig uitdelen. Prachtige lessen die ik mijn kinderen ook wil voorleven. En dáár zit het ‘m in he, in dat voorleven.

Wij ouders en opvoerders hebben een hele belangrijke taak! De taak van het “voorleven”. En over die voorbeeldfunctie van ouders is al zo ontzettend veel geschreven! Het belang en effect ervan is allang bewezen. Toch zijn we ons lang niet altijd bewust van ons eigen gedrag en wat we daarmee onbedoeld onze kinderen voorleven en dus leren. “Goed voorbeeld doet goed volgen” heeft namelijk ook een keerzijde…

We zullen het er ongetwijfeld allemaal mee eens zijn dat we willen dat onze kinderen uitblinken in hun gedrag, ja toch? Maar dan moeten we ook eerlijk zeggen: opvoeden begint bij jezelf! Ik las ergens de uitspraak: “Verbeter de wereld, begin bij de ouders!” En dat is zo ontzettend waar!

In Spreuken 22: 6 staat het bekende Bijbelvers over opvoeding:

Oefen de jongeman overeenkomstig zijn levensweg, ook als hij oud geworden is, zal hij daarvan niet afwijken.” (HSV)

Ik vind de toevoeging die er in de Amplified Bible bij staat zo gaaf!

Train up a child in the way he should go (teaching him to seek God’s wisom and will for his abilities and talents), even when he is old he will not depart from it.” (AMP)

Het is onze opdracht om onze kinderen te oefenen, trainen, leren én voorleven hoe ze hun leven moeten leven. Hoe ze Gods wijsheid en wil voor hun leven kunnen zoeken en ontdekken. Hoe ze betekenisvolle levens kunnen leven in dienst van God, zodat ze alles uit het leven kunnen halen wat God erin heeft gestopt. Niet om schouderklopjes te verzamelen, maar in dienst van de ander. Wow, dat is nogal wat! Wat een verantwoording!

Ik kwam de volgende veelzeggende uitspraken van Charles Spurgeon tegen die hierover gaan:

Mothers, the godly training of your offspring is your first and most pressing duty.

Train up a child in the way he should go- but be sure you go that way yourself.”

Kinderen hebben het nodig dat er mensen met een voorbeeldfunctie in hun leven zijn, rolmodellen, in elke fase van hun ontwikkeling! Mensen die het goede voorbeeld, het goede leven, voorleven, zodat ze het zélf ook leren.

Dat zijn niet alleen ouders, maar ook leerkrachten, pedagogisch medewerkers, tienerleiding… Juist in deze ingewikkelde, verwarrende tijd waar socials zo een grote invloed hebben en hele jonge kinderen al aan hun mobiel vastgeplakt zitten (maar daar ga ik nu niet over uitweiden). En dat vraagt een offer van ons! Het is zo ontzettend belangrijk om in onze kinderen te investeren! Om ze onze tijd en échte aandacht te geven, en niet te vergeten ons gebed!

Ik ben dankbaar voor de belofte die in dat ene vers uit Speuken zit… jong geleerd is oud gedaan, wat we zaaien zal oogst opleveren. En halleluja dat we het niet alleen hoeven te doen!!! Elke dag bid ik voor wijsheid!* Want HELP, ik kan het niet alleen! En het hoeft gelukkig ook niet alleen! We hebben allereerst onze hemelse Helper, maar we mogen ook elkaar om hulp vragen, om mee te denken, mee te bidden en zelfs mee te strijden. We zijn aan elkaar gegeven! We hebben elkaar nodig! “It takes a village to raise a child

Wij hebben best de nodige uitdagingen in ons gezin. Daarom hebben we er heel bewust voor gekozen om mensen om ons heen te verzamelen die voor ons bidden. En om ervoor te kiezen elke dag sámen voor ons gezin te bidden. Dat klinkt misschien logisch, maar heel lang deden we dat niet. Ik ga altijd eerder naar bed, en we staan ook niet tegelijk op, dus wanneer kun je dat samen een moment hebben om te bidden? We moesten er echt naar zoeken en vervolgens ons eraan toewijden. Ook als we moe zijn, geen puf hebben, of gewoon geen zin, want het is onze pressing duty!

Maareh, hoe ziet dat voorleven er dan uit in de praktijk? Ik hoor het je vragen ☺Nou, daar zal ik het dan de volgende keer over hebben!

*En als iemand van u in wijsheid tekortschiet, laat hij die dan vragen aan God, Die aan ieder overvloedig geeft en geen verwijten maakt, en ze zal hem gegeven worden. Jac.1: 5 (HSV)

Door Sandra van den Ouden