“Ik weet het, ik weet het!”, riep een meisje met twee zwarte vlechtjes vooraan in de klas. Als ze niet zo klein was geweest had haar vinger een gaatje in het plafond gedrukt. De juf had een moeilijke vraag gesteld en zij wist het antwoord. Ze wíst het en ze wilde het zo graag vertellen.

Deze blog gaat over haar zoektocht naar meer kennis, terwijl ze wijsheid vond. Wijsheid in Eigen Persoon. Deze Wijsheid is er voor iedereen, ongeacht hoe slim je bent!  

Je raadt het al: dat meisje was ik. Net als elk kind had ook ik de behoefte om gezien en gehoord te worden. Om van betekenis te zijn. Om me sterk te voelen. Ik vond dit alles in studeren. Hoe meer ik wist en snapte, hoe meer ik gehoord en gezien werd. Tenminste, dat dacht ik. En het was ook een beetje waar. Natuurlijk was er een periode waarin ik dat zeer zeker niet liet merken. Pubertijd heet dat, geloof ik. Maar ik had al vroeg door dat goede cijfers en kennis waardering en erkenning opbracht. Ik ontdekte mijn nerdy-side. Verbanden leggen, theorieën en feitjes onthouden vond ik fantastisch.  Daarbij was het een gemakkelijke vlucht voor me. Interactie vond ik namelijk reuzespannend. En stiekem nog steeds een beetje.

Van het MBO fietste ik naar het HBO en ook daar was het overduidelijk. Theoretisch sterk, in de praktijk een stuk minder. Telkens werd ik geconfronteerd in mijn stages met één van mijn beperkingen: mijn gebrek aan people-skills door angst. Best lastig als je een sociale opleiding hebt gekozen…

Van het HBO kwam het advies: ga maar na het eerste jaar naar de universiteit, daar pas je beter. Een verleidelijk advies; meer boeken, minder zweethandjes en stottermomentjes tijdens stagegesprekken! Tegelijkertijd trok ook een inspiratieloos beeld aan mijn geestesoog voorbij: weggestopt in een zompige kelder met een labjas lekker resultaten analyseren… (geen idee waarom ik een labjas aanhad of in een zompige kelder zat, maar u snapt me). Maar daarvoor ben ik geen sociale opleiding gaan doen! Ik wilde mensen helpen. Eén docent was echter wijs en zei: “het gat tussen wat je weet en wat je kunt wordt dan nog groter. Misschien moet je eerst groeien in wie jij nog meer bent dan alleen je ‘studiehoofd’”.

Was er meer? Ongeveer dezelfde vraag van Salomo uit Prediker stelde ik mezelf: waarvoor ben ik zo wijs geworden? Of in mijn geval: waarvoor wil ik zo wijs worden? Waarvoor? Beschamend moet ik dan bekennen: voor mezelf. Om mezelf te profileren. Mezelf te verdedigen. Mezelf te verschuilen. Mezelf te laten zien en horen. Mezelf.  Maar als iemand vroeg: wie ben jij, stond ik met een mond vol tanden. Ik merkte dat ik geen fundament had. Geen zelfvertrouwen of identiteit. En daarmee geen rust.

Rust kwam pas toen ik Wijsheid Zelf leerde kennen: Jezus. In Hem vond ik een Fundament, een rotsvast vertrouwen en onvoorwaardelijke liefde. Identiteit. Jezus is voor mij Wijsheid in Persoon. Hij leerde me dat wijsheid iets anders is dan het eindeloos najagen van kennis. Deze Wijsheid is niet bang, heeft geen bewijsdrang, stoot geen mensen af, isoleert niet, is niet afgunstig of veroordelend, blaast niet hoog van de toren, en is niet onrustig. Deze Wijsheid geeft rust, inspireert, stijgt boven het verstand en reikt naar het hart, is rechtvaardig in liefde, is zacht en moedig, is dienend en nederig, brengt en zoekt verbinding, laat groeien, is eindeloos liefdevol en vergevingsgezind. Deze Wijsheid omarmt. En in die omarming is alles anders.

Kennis is trouwens geen vies woord. Ik heb het alleen verkeerd gebruikt. Daarnaast verwarde ik mijn eigen kennis (of eigenwijsheid) voor Bijbelse wijsheid. In de Bijbel vond ik Jakobus 3:17: “Maar de wijsheid die van boven is, is ten eerste rein, vervolgens vreedzaam, welwillend, voor rede vatbaar; vol barmhartigheid en goede vruchten, onpartijdig en ongeveinsd.”

Wauw, wat hier beschreven staat, staat ongeveer haaks op hoe ik om ben gegaan met kennis! De Heilige Geest wilde me dit laten zien, zodat ik me daarvan kon bekeren. Gelukkig wil Hij meewerken met datgene wat Hij al in ons heeft gelegd. In mijn geval mag ik lekker analyseren! Daar gaat ‘ie.

‘Wijsheid van boven is rein’. Mijn motieven om meer kennis te vergaren waren zeker niet rein, maar zelfgericht…

Vervolgens vreedzaam’. Euhm, ik sloeg mensen met weetjes en theorieën om de oren (meestal in mijn hoofd, want ja, sociaal een pietsie angstig)…

Welwillend.’ Hmm, meer afwijzend (wél met ‘goed’ onderbouwde argumenten, uiteraard).

Voor rede vatbaar.’ Nou, allesbehalve dat. Aan de buitenkant natuurlijk wel, maar vanbinnen des te minder.

‘Vol barmhartigheid en goede vruchten.’ Ik gebruikte kennis vaker om te veroordelen, af te wijzen en afstand te creëren, wat vruchten voortbracht als hoogmoed, eenzaamheid, geslotenheid en weinig flexibiliteit.

‘Onpartijdig en ongeveinsd. Hiervoor moet je meer geïnteresseerd zijn in het hart van de ander dan je eigen gelijk halen… Aan alle kanten faalde ik!

Deze tekst staat vol openbaring over wat wijsheid is en hoe het eruit ziet. Met de kennis van nu én het inzicht van de Heilige Geest over Zijn Woord lees ik leerzame lessen in deze tekst uit Jakobus:

‘Wijsheid van boven is rein.’ Als ik in alles wat ik leer God wil ontdekken en laten zien, dán is mijn hart gericht op Hem en kan ik zuiver omgaan met kennis.

Vervolgens vreedzaam.’ Met kennis kun je verbinden en samenbrengen, voornamelijk als je met wijsheid op zoek gaat naar het hart van mensen.

Welwillend.’ Vriendelijk en dienend. Dat is nog eens een andere houding dan een kritische of een wantrouwige. Aardig en behulpzaam, zonder dat je bang bent dat mensen misbruik van je maken of dat je een fout maakt.

‘Voor rede vatbaar.’ Open. Met het idee dat je van anderen kunt en mag leren. Dat je zelf ook maar beschikt over een beperkt weten. Of dat nou veel is of weinig.

‘Vol barmhartigheid en goede vruchten.’ Dit houdt in: all inclusive! Iedereen liefhebbend, omarmend. Vruchten zullen dan zijn: nederigheid, liefde, open en leerbaar. 

‘Onpartijdig en ongeveinsd.’ Geen sociaal wenselijk gedrag, maar oprechte liefde en interesse.

Oké, hier kan ik (gelukkig) een eeuwigheid over doen. Wat me vooral raakt is dat wijsheid een zaak van het hart is in combinatie met het verstand. En soms zelfs zonder verstand. Die laatste is een kwestie van overgave voor mij. Deze is nog onder constructie!

Met Encyclo.nl en De Bijbel kom ik tot de volgende conclusie:

Kennis is een onderdeel van wijsheid. Het is datgene wat je weet of hebt geleerd. Wijsheid is echter het vermogen om met inzicht te handelen. Wanneer je kennis niet met het juiste inzicht kunt toepassen is het nutteloos.

Inzicht komt met visie, zicht. Het juiste zicht, weliswaar. Op de Vader. Jezus wist dit. In Johannes 5:19 zegt hij: … “waarachtig, Ik verzeker u: de Zoon kan niets uit Zichzelf doen, Hij kan alleen doen wat Hij de Vader ziet doen; en wat de Vader doet, dat doet de Zoon op dezelfde manier.”

Het is niet: waarvóór ben ik zo wijs geworden, maar voor Wie?

De ontdekkingstocht naar wie ik nog meer ben naast een ‘studiehoofd’, is nog steeds gaande. In de omarming van Wijsheid Zelf ben ik al zoveel veranderd. Ik raak steeds meer genezen en bevrijd van mezelf. En yes, aan mijn people-skills valt nog veel te sleutelen. Vraag maar na. Nee, doe maar niet😊 Maar ik mag tijdens die ontdekkingstocht lekker allerlei teksten analyseren, in de hoop steeds meer wijsheid te verkrijgen. Gelukkig zonder zompige kelder en labjas.

door Karuna Toes van Dorp